Beslenme » GEBELİK VE EMZİRME DÖNEMİNDE BESLENME
GEBELİK VE EMZİRME DÖNEMİNDE BESLENME

GEBELİK VE EMZİRME DÖNEMİNDE BESLENME

 

Gebelik insan yaşamında beslenmenin en önemli olduğu devrelerden biridir. Bu gerçek, halk arasında gebe kadının iki kişilik yemesi gerektiği fikrini doğurmuştur. Oysa gebelikte fazla beslenme de yetersiz beslenme kadar anne ve bebek sağlığına zarar verir.

Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu, annede ağırlık azalması, kansızlık, diş çürükleri, osteomalasi, gebelik toksemisi ve ödem gibi problemler gelişebilmektedir.

Bu bölümde gebelikte alınması gerekli besin öğeleri ve bulundukları besinler ile gebelik ve emzirme dönemi için bir günlük menü listesi verilmiştir.

PROTEİN

Gebelik süresince vücudun protein gereksinimi artmaktadır. Bebeğin büyümesi ve gelişmesi için mutlaka gereklidir. Proteinler vücudun temel yapı taşlarıdır. Gebelikte protein gereksinimi arttığı için, protein içeren çeşitli besinler günlük düzenli bir şekilde tüketilmelidir.

Bebeğin büyümesi için proteinin depo edilmesi gereklidir. Gebeliğin son altıncı ayında fetus hızlı büyüdüğü için gereksinme artar. Bu yüzden günlük gereksinim 60-70 gr kadar olmalıdır.

Proteinden zengin besinler:

Süt, yoğurt, ayran

Yumurta

Et (yağsız)

Balık

Çökelek, beyaz peynir

Fındık, fıstık

Kurufasülye, nohut, mercimek

Bulgur, pirinç

KALSİYUM

Gebelik döneminde vücudun kalsiyum ihtiyacı iki kat artmaktadır. Bebeğin kemik ve dişlerinin oluşup gelişmesi için, annenin kemiklerinin sağlıklı olması için, anne sütünün oluşumu için kalsiyum gereklidir. Anne ve bebek için gerekli kalsiyum doğal besinlerden sağlanmalıdır.

Gebeliğin son üçüncü ayında kalsiyuma dikkat edilmesi gerekmektedir. Gebe kadınlar günlük ek olarak 500 mg kalsiyum almalıdır.

Kalsiyumdan zengin besinler:

Süt, yoğurt

Beyaz peynir, kaşar peyniri

Çökelek

Yumurta sarısı

 Kuru yemişler (ayçekirdeği, badem, fındık)

 Kurubaklagiller (kurufasülye, barbunya, nohut)

 Meyveler (dut, mandalin, portakal, üzüm, hurma, kivi)

      Kuru meyveler (kuru incir, kuru kayısı, kuru üzüm)

      Sebzeler (ıspanak, marul, maydanoz, nane, pancar yaprağı, roka, tere)

      Susam ve pekmez.

 

DEMİR

Anne, gebelikte hem kendisi hem de bebeği için kan üretmektedir. Artan bu kan miktarına yeterli oksijen taşınması ve doğumdan sonra bebeğin kullanacağı demiri sağlamak için anne öğünlerinde demirden zengin ek besinler almalıdır. Gebeliğin ikinci yarısından itibaren 90-180 mg elementer demir kullanılması önerilmektedir. Gebe kadınların günde 30 mg demir almaları önerilmektedir.

Demirden zengin besinler:

Karaciğer, dalak, böbrek

     Et (koyun, sığır, kuzu, hindi)

     Balık

     Yumurta

     Koyu yeşil yapraklı sebzeler (marul, maydanoz, pancar yaprağı, pazı, roka, semizotu ,  tere)

     Kurutulmuş meyveler (kuru kayısı, kuru erik, kuru incir, kuru üzüm, pestil)

     Pekmez

     Kurubaklagiller (kurufasülye, mercimek, nohut, barbunya)

NOT:Kurubaklagillerde bulunan demirin emilimini arttırmak için C Vitamininden zengin besinleri kuru baklagillerle beraber yenmesi gerekir. Örneğin kurufasülyenin yanında domates veya portakal suyu içilmesi gibi.

C VİTAMİNİ

C vitamini vücutta depo edilmediği için her gün düzenli olarak alınmalıdır. Uzun süre saklanan, pişirilen veya doğrandıktan sonra açıkta bırakılan besinlerde büyük miktarda C Vitamini kayıpları olur. Sebze ve meyveler taze tüketilmeli, pişirilen sebzeleri az haşlayarak ve kaynama sularını dökmeden tüketmeliyiz.Gebeliğin her döneminde günde 60 mg kadar C Vitamini önerilmektedir.

C Vitamininden zengin besinler:

      Kuşburnu

      Meyveler (çilek, portakal, mandalin, greyfurt, limon, kiraz)

      Sebzeler (maydanoz, yeşil biber, lahana, asma yaprağı, karnabahar, domates, patates)

FOLİK ASİT

Bebeğin kafatası kemiklerinin, beyninin, sinir sisteminin gelişmesi için mutlaka gereklidir. Gebeliğin birinci ayında normalden fazla folik asit alınması gerekir. Taze ve yeşil yapraklı sebzeler folik asit kaynağıdır ve içlerindeki folik asit pişirilmeyle kaybolabilir. Bu yüzden çiğ veya az haşlanmış olarak tüketilmelidirler.

Planlı gebeliklerde gebeliğin ilk üç ayı (12 hafta) süresince 400 mcg/gün, plansız gebeliklerinde oluşacağı düşünülerek doğurganlık çağındaki kadınlara 400 mcg/gün folik asit önerilmektedir.

Folik asitten zengin besinler:

Dana eti (suda haşlanmış veya rosto)

     Tavuk eti (rosto veya kızartma)

     Kuzu eti (suda pişmiş, kebap)

     Sakat atlar (böbrek, karaciğer haşlanmış olarak)

     Balık (ızgara olarak)

     Yumurta (haşlanmış)

 Süt, peynir

 Sebzeler (taze fasulye, lahana, havuç, salatalık, patates, ıspanak, domates)

 Beyaz ekmek

 

 

MAGNEZYUM

Magnezyumun vücutta çeşitli işlevleri bulunmaktadır. Kemik ve dişlerin yapısında kalsiyum ve fosforla birlikte bulunur. Magnezyum kas ve sinir sisteminde de etkindir. Bu yönden kalsiyum ve magnezyum arasında etkileşim vardır. Kalsiyum kasın kontraksiyonunu uyarırken, magnezyum dinlenmesinde etkilidir. Düşük magnezyum alımı gebeliğe bağlı hipertansiyonda kanın pıhtılaşmasını arttırdığı gösterilmiştir. Gebeliğin son üç ayında, günde 320 mgr kadar magnezyum alınması önerilmektedir.

Magnezyumdan zengin besinler:

 Et (tavuk, balık eti)

      Kurubaklagiller ve yağlı tohumlar (badem, ceviz, fındık, yer fıstığı, susam, şam fıstığı, kurufasülye)

      Sebzeler (bamya, bezelye, fasulye, havuç, ıspanak, pancar yaprağı, yeşil soğan)

      Meyveler (avokado, erik, hurma, incir, kayısı, üzüm)

      Süt, peynir, yoğurt.

ÇİNKO

Çinko, hücresel bağışıklıkta önemli rol oynamaktadır.Gebelikte çinko yeterli düzeyde alınmalıdır.Yetersizliğinde büyüme geriliği, ölü doğum, doğumsal anomaliler gelişebilmektedir. Gebelik boyunca günde 15 mgr kadar çinko önerilmektedir.

Çinkodan zengin besinler:

     Kırmızı et (dana ve koyun eti)

     Süt, yoğurt

     Peynir, yumurta

     Kurubaklagiller ve yağlı tohumlar (barbunya, mercimek, nohut, yer fıstığı)

     Tahıllar (buğday ekmeği, mısır)

      Sebzeler (bezelye, yeşil fasulye, havuç, domates ).

D VİTAMİNİ

Gebelik döneminde annenin D Vitaminine gereksinimi artmaktadır. Günlük besinleri tüketmesinin yanında güneş ışığından da yararlanması gerekmektedir. Gebeliğin son üç ayında günde 400 İÜ D Vitamini önerilmektedir.

A VİTAMİNİ

A Vitamininin vücuttaki en önemli fonksiyonlarından biri gözün değişik ışık durumlarında görebilmesi ile ilgilidir. Aynı zamanda A Vitamini büyüme ve üremede de gereklidir. Gebelikte artan ek A Vitamini gereksinmesi karşılanmalıdır. Gebelik boyunca günlük gereksinmeye ek olarak 800-1000 İÜ A Vitamini önerilmektedir.

A Vitamininden zengin besinler:

Karaciğer

     Balık

     Yumurta sarısı

     Sebzeler (ıspanak, havuç, domates, yeşil yapraklı sebzeler)

Meyveler   (kayısı, portakal).

B12 VİTAMİNİ

Gebelikte ek olarak B12 Vitamininin alınması gerekmektedir. Eksikliğinde anemi gelişebilmektedir. Gebeliğin ilk üç ayında günde 2.2 mcgönerilmektedir.

B12 Vitamininden zengin besinler:

     Et (dana, kuzu, tavuk, balık)

     Sakat atlar (karaciğer, böbrek, yürek)

     Süt, yoğurt

     Yumurta, peynir.

 

 

İYOT

Gebelikte, iyot anne ve bebek için gerekli bir elementtir. Bebeğin zeka gelişimi ve annenin sağlıklı bir gebelik dönemi geçirmesi için yemeklerde iyotlu tuz kullanılmalı ve deniz ürünleri tüketilmelidir.

Gebelik boyunca önerilmektedir.

GEBELİKTE GÜNLÜK BESLENME PROGRAMI

Kahvaltı:

….. Su bardağı süt (az şekerli, kalsiyumdan zenginleştirilmiş)

…..Yumurta veya ….. kibrit kutusu peynir.

….. Dilim ekmek

….. Yemek kaşığı pekmez

….. Adet meyve veya meyve suyu (yaz ayları için domates, maydanoz, yeşil biber)

Ihlamur

Ara öğün:

….. Meyve veya meyve kompostosu

     Öğlen:

      … gr etli yemek ( …. köfte şeklinde veya sebzeli olarak pişirilebilir).

      …... Kaşık kurubaklagil yemeği

      ……Kaşık pilav veya makarna

  ……Kase yoğurt …. Dilim ekmek ….. Porsiyon meyve

Ara öğün:

     ….. Bardak süt veya sütlü kek veya muhallebi

     …..Porsiyon meyve

Akşam:

….. Kase çorba (tarhana, mercimek, sebze veya yoğurtlu çorbalar)

….. gr et veya etli sebze yemeği

     Mevsim salata

     …..Dilim ekmek

     ….. Porsiyon meyve

Yatarken:

…. Bardak süt veya yoğurt

(BU BESLENME PROGRAMI DİABETİK GEBELER İÇİN UYGUN DEĞİLDİR)

NOT: Bu miktarlar kişisel ayrıcalıklara göre ayarlanıp arttırılabilir. Yağ olarak zeytinyağı kullanılması uygundur.

      Gebelikte kabızlık oranının atması nedeniyle posa içeren meyve ve sebzelerin çiğ olarak yenmesi, günlük 1.5-2 lt sıvı alınması, kuru kayısı, erik, incir gibi besinlerin yenilmesi veya komposto olarak tüketilmesi, kurubaklagil, bulgur, yulaf ezmesi gibi posadan zengin besinlerin tüketilmesi, günlük fiziksel aktivitenin arttırılması ve aç karına su içilmesi uygun olur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

EMZİRME DÖNEMİNDE BESLENME

Anne sütü bebeğin sağlıklı olması, tüm besin öğesi ihtiyacını karşılaması, kolaylıkla sindirilebilir ve enfeksiyonlara karşı koruyucu olması açısından yeri doldurulamaz bir besindir. Anne sütü, doğumdan sonraki ilk 1/2saatlik süre içinde başka hiçbir ek besin (su dahil) verilmeden bebeğe verilmelidir. Emzirmenin başarılı olduğunu söyleyebilmek için, annenin bebeğini doğum sonrasında hemen emzirmesi ve bebeğinde zaman içinde sağlıklı olarak kilo alması gerekir.

Sütün çok gelmesi için yeterli ve dengeli beslenmenin yanında annenin bebeğine karşı iyi duygular beslemesi, onunla mutlu olması, sevgi ile onu düşünmesi, ona dokunması ve annenin emzirmeyi istemesi anneyi emzirmeye hazırlar.

EMZİRME DÖNEMİNDE SIVI ALIMI

Emzirme döneminde su metabolizmasında artış vardır. Alınan su, süt salınmasıyla artmaktadır. Süt miktarının değişmemesi için annenin sıvı alımını arttırması gerekir. Bu miktarda yaklaşık 12 su bardağı su, süt, ayran, hoşaf, komposto, limonata, şerbet, meyve suları eklinde önerilmelidir. Çay kahve gibi içecekler süt verimini azaltmaktadır.

EMZİRME DÖNEMİNDE GÜNLÜK BESLENME PROGRAMI

Kahvaltı:

     ….. Su bardağı süt (kalsiyum yönünden zenginleştirilmiş)

     ….. Yumurta veya ….. kibrit kutusu beyaz peynir

     ….. zeytin

     …... Dilim ekmek

…... Yemek kaşığı pekmez veya bal

…… Meyve, ….. havuç veya domates

Ara öğün:

….. Meyve

Öğlen:

     ….. Porsiyon etli sebze yemeği

     ….. Porsiyon pilav veya makarna

     ….. Kase yoğurt veya ayran

     ….. Dilim ekmek

     Mevsim salata

Ara öğün:

     …. Kibrit kutusu beyaz peynir

     …. Dilim ekmek

     …. Domates veya meyve

Akşam:

      ….. Kase çorba (tarhana, mercimek, sebze veya yoğurtlu çorba)

      ….. gr et (balık, tavuk veya dana eti)

      ….. Porsiyon sebze yemeği

      …... Kase yoğurt veya sütlü tatlı

     Mevsim salata

….. Meyve

….. Dilim ekmek

Yatarken:

….. Su bardağı süt veya sütlü tatlı veya yoğurt

NOT:Yemek aralarında ıhlamur, nane, papatya gibi bitki çayları, az şekerli limonata veya komposto içilebilir.

 

                                                                                                    Beslenme ve Diyet Uzmanı

                                                                                                   Şerife ÖZDEMİR TAVLAN


Mesaj
Hayat Ancak Doğru Beslenme ile Güzeldir...



Dyt. Şerife ÖZDEMİR TAVLAN
Foto Galeri Video Galeri
 Anket
Web Sitemizi Nasıl Buldunuz
İdare Eder
İyi
Çok iyi
Daha İyi Olabilirdi
     Diğer Anketler
 
KONYA
  • ADANA
  • ADIYAMAN
  • AFYON
  • AĞRI
  • AKSARAY
  • AMASYA
  • ANKARA
  • ANTALYA
  • ARDAHAN
  • ARTVİN
  • AYDIN
  • BALIKESİR
  • BARTIN
  • BATMAN
  • BAYBURT
  • BİLECİK
  • BİNGÖL
  • BİTLİS
  • BOLU
  • BURDUR
  • BURSA
  • ÇANAKKALE
  • ÇANKIRI
  • ÇORUM
  • DENİZLİ
  • DİYARBAKIR
  • DÜZCE
  • EDİRNE
  • ELAZIĞ
  • ERZİNCAN
  • ERZURUM
  • ESKİŞEHİR
  • GAZİANTEP
  • GİRESUN
  • GÜMÜŞHANE
  • HAKKARİ
  • HATAY
  • IĞDIR
  • ISPARTA
  • İÇEL
  • İSTANBUL
  • İZMİR
  • KAHRAMANMARAŞ
  • KARABÜK
  • KARAMAN
  • KARS
  • KASTAMONU
  • KAYSERİ
  • KIRIKKALE
  • KIRKLARELİ
  • KIRŞEHİR
  • KİLİS
  • KOCAELİ
  • KONYA
  • KÜTAHYA
  • MALATYA
  • MANİSA
  • MARDİN
  • MUĞLA
  • MUŞ
  • NEVŞEHİR
  • NİĞDE
  • ORDU
  • OSMANİYE
  • RİZE
  • SAKARYA
  • SAMSUN
  • SİİRT
  • SİNOP
  • SİVAS
  • ŞANLIURFA
  • ŞIRNAK
  • TEKİRDAĞ
  • TOKAT
  • TRABZON
  • TUNCELİ
  • UŞAK
  • VAN
  • YALOVA
  • YOZGAT
  • ZONGULDAK
°
Bugünkü ziyaretçi sayısı   : 6
Toplam ziyaretçi sayısı     : 50990